| تعداد نشریات | 285 |
| تعداد نشریات سازمان | 83 |
| تعداد شمارهها | 3,139 |
| تعداد مقالات | 34,918 |
| تعداد مشاهده مقاله | 50,383,512 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 90,276,872 |
ارزیابی سازگاری و تمایز، یکنواختی و پایداری لاینهای امیدبخش اصلاح شده و توده بومی پنبه دیپلوئید مله | ||
| پژوهش های پنبه ایران | ||
| دوره 13، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 1-26 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijcr.2025.371054.1244 | ||
| نویسندگان | ||
| آیدین حمیدی* 1؛ حسن نجار2؛ محمدرضا رمضانی مقدم3؛ محسن آرزمجو4؛ آزیتا نخغی5؛ مجید طاهریان6؛ محمد سیرجانی7؛ عبدالحمید شرافتی7؛ محمدرضا جزائری نوش آبادی8؛ مریم نجفیانفخرایی9؛ اکرم مهاجر عباسی10؛ حمید روحانی11؛ مهرنوش اسکندری تربقان12؛ علی رضا مقری فریز13؛ علی نادری عارفی14؛ هاشم صادق زهی15؛ غلامرضا توکلی کرقند16؛ رضا علی نژاد17؛ فرشاد حسن پور18؛ مهران شرفی زاد8؛ لیلا زارع19؛ احمد محرابی18؛ رویا شکیبا20 | ||
| 1عضو هیأت علمی | ||
| 2رئیس ایستگاه و محقق، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، ایستگاه | ||
| 3استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی | ||
| 4محقق، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، واحد ثبت و گواهی بذر | ||
| 5محقق، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، بخش تحقیقات زراعی | ||
| 6استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، ایستگاه تحقیقات | ||
| 7مربی پژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، ایستگاه تحقیقات | ||
| 8استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج | ||
| 9محقق سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج | ||
| 10کارشناس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین | ||
| 11سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی | ||
| 12محقق سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، ایستگاه تحقیقات کشاورزی کاشمر | ||
| 13استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، بیرجند، | ||
| 14استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین | ||
| 15کارشناس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، واحد ثبت و گواهی | ||
| 16استادیارپژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، بیرجند | ||
| 17کارشناس ارشد سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان-جنوبی، ایستگاه محمدیه | ||
| 18کارشناس ارشد سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج | ||
| 19محقق سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج، | ||
| 20کارشناس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور انجام ارزیابی تمایز، یکنواختی و پایداری(DUS) خصوصیات ریختشناختی کمی و کیفی برای تهیه مجموعه(کلکسیون) مرجع مورد استفاده برای ثبت ارقام جدید و تعیین خصوصیات ریختشناختی کمی و کیفی 3 لاین امید بخش اصلاح شده جدید پنبه حاصل از تلاقی دو گونه دیپلوئید گوسیپیوم آربورئوم و گوسیپیوم هرباسئوم رقم شامل:1-11-92-DK، 2-17-92- DKو 3-19-92- DKو توده بومی پنبه مله پژوهشی مشترک با همکاری مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال(کرج)، درمؤسسه تحقیقات پنبه کشور و مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسانرضوی(ایستگاههای تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کاشمر، فیضآباد، سبزوار و نیشابور) و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی(ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی محمدیه- بیرجند) در سالهای1400-1399 اجرا گردید. بذرهای لاینهای خالص لاینهای امیدبخش اصلاح شده دیپلوئید پنبه مؤسسه تحقیقات پنبه و بذرهای نمونه توده بومی پنبه مله اخذ شده از بانک ژن ملی گیاهی ایران در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با تراکم بوته و تاریخ کاشت توصیه شده کاشته شده و کلیه عملیات زراعی مطابق معمول انجام گردیدند. اندازهگیری و یادداشتبرداری34 خصوصیت کمی و کیفی ریختشناختی آنها مطابق دستورالعمل بینالمللی آزمونهای تمایز، یکنواختی و پایداری(DUS) پنبه اتحادیه حمایت از ارقام جدید گیاهی(UPOV) انجام شد. خصوصیات کیفی الیاف پنبه در آزمایشگاه مرجع ملی کیفیت تکنولوژیکی الیاف پنبه در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران(ورامین) تعیین شدند. براساس نتایج این تحقیق لاین امید بخش11-92- DK بهلحاظ9 خصوصیت کمی بررسی شده عملکرد وش، تعداد شاخه رویا، تعداد غوزه باز و بسته، وزن100 بذر، کیل، طول، یکنواختی و استحکام الیاف نسبت به ارقام شاهد و2 لاین دیگر از برتری برخوردار بود. این درحالی بود که لاینهای17-92- DKو 19-92- DKبهترتیب ازنظر6 و5 خصوصیت کمی مورد مطالعه از برتری برخوردار بودند. همچنین لاینهای امیدبخش اصلاح شده دیپلوئید مورد بررسی در مقایسه با یکدیگر و ارقام شاهد ازلحاظ23 صفت ریختشناختی مشابه و ازنظر11 صفت ریخت-شناختی مورد مطالعه متمایز بوده و تمایز آنها از یکنواختی و پایداری برخوردار بود. توده بومی پنبه مله نیز ازلحاظ سه صفت ارتفاع بوته و رنگ کرم و الیاف با تمامی لاینهای خالص اصلاح شده پنبه دیپلوئید یا ژنوتیپهای پنبه دیپلوئید شاهد متمایز بود. لاینهای امیدبخش اصلاح شده دیپلوئید مورد بررسی جدید بوده و از تمایز یکنواخت و پایدار برای ثبت بهعنوان رقم برخوردار بودند. همچنین توده بومی پنبه مله بهعنوان ذخایر ژنتیک گیاهی بومی ملی قابل ثبت میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پنبه؛ ریختشناختی؛ ارقام | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of adaptability, distinctness, uniformity, and stability of improved promising lines and native population Malle diploid cotton | ||
| نویسندگان [English] | ||
| AIDIN HAMIDI1؛ Hassan Najar2؛ Mohammad Reza Ramazani Moghaddam3؛ Mohsen Arazmjoo4؛ Azita Nahkai5؛ Majid Taherian6؛ Mohammad Sirjani7؛ Abdolhamid Sharafati7؛ Mohammad Reza Jazaieri Noosh Abadi,8؛ Maryam Najafian Fakhrai9؛ Akram مهاجر عباسی Mohajer Abbasi10؛ Hamid Rohani11؛ Mehrnoosh Eskandary Torbaghan12؛ Alireza Moghri Friz13؛ Ali Naderi Arefi14؛ Sadegh Hashem Zehi15؛ Gholamreza Tavakoli Karghand16؛ Reza Mohammad Alinejad17؛ Farshad Hasanpour18؛ Mehran Sharafizad8؛ Leyla Zare19؛ Ahmad Mehrabi18؛ Roya Shakiba20 | ||
| 1Scientific member | ||
| 2Khorasan Razavi province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center-Kashmar, Agriculture and Natural Resources Research Stations | ||
| 3Crop and Horticultural Science Research Department, Khorasan Razavi province Agricultural and Natural Resources Research and Education Center- Mashhad | ||
| 4South Khorasan Province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center- Birjand | ||
| 5South Khorasan Province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center- Birjand | ||
| 6Khorasan Razavi province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center-Kashmar, Agriculture and Natural Resources Research Stations | ||
| 7مربی پژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، ایستگاه تحقیقات کشاورزی | ||
| 8Seed and Plant Certification and Registration Institute-Karaj | ||
| 9Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Seed and Plant certification and Registration Institute-Karaj | ||
| 10Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Agriculture and Natural Resources Research and Education Center of Tehran province-Varamin | ||
| 11Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorasan Razavi province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center, | ||
| 12Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorasan Razavi province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center-Kashmar, Agriculture and Natural Resources Research Stations | ||
| 13Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), South Khorasan province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center-Birjand | ||
| 14Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Agriculture and Natural Resources Research and Education Center of Tehran province-Varamin | ||
| 15Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), South Khorasan province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center- Mohammadiyeh-Birjand Agricultural and Natural Resources Research Station | ||
| 16Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), South Khorasan province, Agriculture and Natural Resources Research and Education Center | ||
| 17Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), South Khorasan province Agriculture and Natural Resources Research and Education Center | ||
| 18Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Seed and Plant certification and Registration Institute-Karaj | ||
| 19Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Seed and Plant certification and Registration Institute-Karaj, | ||
| 20Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREEO), Seed and Plant certification and Registration Institute-Karaj | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objective: Diploid cotton species (Gossypium herbaceum L. and G. arboreum L.) exhibit broad ecological adaptability, deep root systems, and high tolerance to biotic and abiotic stresses, making them particularly suitable for cultivation in arid and water-limited environments. In Iran, the only improved diploid cultivar is the obsolete G. herbaceum variety Arya, developed through selection from the native population 35-24 and no longer widely cultivated. To develop new diploid cotton cultivars, the Cotton Research Institute of Iran conducted interspecific hybridization between G. arboreum and G. herbaceum, resulting in three promising lines. In addition, the native colored-fiber Maleh population is traditionally cultivated in Razavi and South Khorasan provinces. This study aimed to evaluate adaptability and to assess the distinctness, uniformity, and stability (DUS) of quantitative and qualitative morphological traits of three candidate diploid lines (11-92-DK, 17-92-DK, and 19-92-DK) and the Maleh population, in comparison with the diploid check cultivars Arya and Ghoozeh Ghermez, for variety registration and release. Materials and Methods: This study was conducted during 2020–2021 through joint collaboration among the Seed and Plant Certification and Registration Institute (SPCRI), the Cotton Research Institute of Iran, and the Seed and Plant Improvement Institute (SPII). Two experiments were performed. The first experiment evaluated the agronomic adaptability of three improved diploid cotton lines (11-92-DK, 17-92-DK, and 19-92-DK) compared with the diploid check cultivars Arya and Ghoozeh Ghermez across four research stations (Kashmar, Fayzabad, Sabzevar, and Neyshabur) in Khorasan Razavi Province over two consecutive years. Traits measured included boll weight, seed cotton yield, earliness index, plant height, number of monopodial (vegetative) branches, number of sympodial (fruiting) branches, number of open and closed bolls, and ginning outturn. The second experiment was conducted at the research field of the Seed and Plant Certification and Registration Institute in Karaj to evaluate DUS characteristics of the three improved diploid lines and the native Maleh population, compared with the two check cultivars, over two years. Seeds of the improved lines were obtained from the Cotton Research Institute of Iran, while seeds of the Maleh population were obtained from the National Plant Gene Bank of Iran at the Seed and Plant Improvement Institute. All genotypes were grown under recommended agronomic practices. A total of 34 quantitative and qualitative morphological traits were recorded according to the Union for the Protection of New Varieties of Plants (UPOV) guidelines for cotton DUS testing. Fiber technological properties were analyzed at the National Reference Laboratory for Technological Quality of Cotton Fibers (Varamin, Tehran Province). Results: The improved diploid line 11-92-DK showed superior performance compared with the check cultivars and the other candidate lines for nine quantitative traits, including seed cotton yield, number of monopodial branches, number of open and closed bolls, 100-seed weight, ginning outturn, fiber length, fiber uniformity, and fiber strength. Lines 17-92-DK and 19-92-DK were superior for six and five traits, respectively. The improved diploid lines were uniform and stable, sharing 23 morphological traits while being clearly distinct in 11 traits. The native Maleh population was distinct from all improved lines and check cultivars, particularly in plant height, cream-colored lint, and fiber characteristics. Conclusion: The evaluated improved diploid cotton lines exhibited clear, uniform, and stable distinctness and meet the requirements for varietal registration. In addition, the native Maleh population demonstrated sufficient distinctiveness to be registered as a national plant genetic resource, emphasizing its importance for conservation and its potential utility in future diploid cotton breeding programs. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Cotton, Morphological, Cultivars | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 52 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 43 |
||